سال ۹۵ ، سال هیجان در عنوان

سعید فلاح فر

سال ۹۵ را می توان به نام هر کدام از تلخ و شیرین هایش ثبت کرد و به خاطر و به تاریخ سپرد. اما شاید یکی از این نام ها؛ "سال عنوان های تازه" باشد. جریانی که پیشتر در نامگذاری مجموعه های داستانی و شعر فارسی و تئاتر تجربه شده بود، به تدریج ـ با شباهت ها و تفاوت هایی ـ سر از نمایشگاه های هنری و حتی اسامی نگارخانه های تجسمی درآورد. مسیری که از چند سال پیش کم و بیش علائمی از ظهور داشت و در سال 95 تا حد اغراق آمیزی پیش رفت و تقریباً به پدیده ای فراگیر تبدیل شد. عناوینی که گاهی تلاش می کرد جای خالی جاذبه های هنری را پر کند و گاهی به عکس بر جذابیت های هنری تاکید و نظر داشت. گاهی در حجمی کوتاه ـ هم پای یک استیتمنت قوی ـ گویای زوایای نامکشوف اثر بود و گاهی از شدت بی ربطی تا حد مضحکه ای اجتماعی و شخصیتی تنزل پیدا می کرد. گاهی (به قول براهنی) عسس مرا بگیر بود و گاهی چرا کسی به من نگاه نمی کند. گاهی هوشمندی هنرمندانه بود و گاهی جنجالی و پریشان احوالی اوهام خام. گاهی حتی عجیب تر و به یادماندنی تر از خود نمایشگاه. عناوینی که از نیاکان خود که معمولاً عبارت ساده ای مثل؛ نمایشگاه انفرادی فلان نقاش، اسامی تک سیلابی با ارتباط مستقیم موضوعی و... بود فاصله گرفته بود. حداقل آن قدر متفاوت که به همین بهانه دوباره یادی از آن ها شده است.
به هر حال شاید مرور برخی از این عناوین بتواند ذهنیتی از تأویلات و تعبیرات اجتماعی را برای مخاطبان و علاقه مندان به هنرهای تجسمی برپا کند که بی شک خالی از لطف و منفعت نیست. می توان در دسته بندی این عناوین؛ روابط معناداری را با سطح و شیوه های هنری، سن و نسل هنری هنرمندان، طبقات اجتماعی، شخصیت های فردی، روش مدیریت نگارخانه داران و... جستجو کرد. این عناوین از فرمول واحد و خاصی تبعیت نمی کنند اما الگوهای مشابهی در بین آن ها می توان پیدا کرد. از جمله؛ استفاده از تعابیر ناآشنا و غریب، ترکیبات پارادوکس، اسامی کنایه آمیز و طنز، تعلیق، اسامی غریب و ترکیبات نامتعارف واژه ها، عبارات غیرفارسی، استفاده از آرایه های ادبی و تک مصرع های شاعرانه، دستکاری در ظاهر و رسم الخط یا معانی، بازگشت ها و ارجاعات تاریخی و باستانی و...
نگارخانه ها نیز که در سال های نخست تأسیس عمدتاً به نام خانوادگی بانی و هنرمند و یا حداکثر نامی با ریشه های فرهنگی و هنری خوانده می شدند، به اسامی متفاوت علاقه خاصی نشان داده و در سال ۹۵ به جمع همین اسامی جدید پیوسته اند.

ـ عروسک ها با چشمان باز می خوابند/ نمایشگاه نقاشی/ سمیه عبداله پور/ افرند
ـ اینجا چیزی برای دیدن نیست/ نمایشگاه نقاشی/ حمید حلیمی/ افرند
ـ به یک رودخانه نمی توان دوبار.../ نمایشگاه چیدمان/ شهرزاد چنگلوایی/ اُ
ـ عصب کشی/ ویدئو آرت/ سمیرا اسکندرفر/ شماره شش
ـ تناولی و پنجاه سال هنر پاپ/ نمایشگاه نقاشی/ پرویز تناولی/ شهریور
ـ چیزهایی درباره این شهر/ نمایشگاه گروهی عکس/ طراحان آزاد
ـ آقای رئیس جمهور ـ ۱۳۹۵ / گروهی چند رسانه ای/ طراحان آزاد
ـ ناشناسنامه/ نمایشگاه نقاشی/ نسیم تقی پور/ طراحان آزاد
ـ آدم اینجا تنهاست/ نمایشگاه گروهی نقاشی/ الزهرا
ـ کاخ در کاخ/ نمایشگاه گروهی نبش کاخ/ کاخ نیاوران
ـ طراوش نقش در آینه/ نمایشگاه طراحی/ الناز متکی/ نگاه / (طراوش با طا نوشته شده)
ـ کلسیم/ نمایشگاه نقاشی/ محمدحسن نیکبخت/ اعتماد
ـ وز وز زنبوری که از دموکراسی لیز می خورد/ نمایشگاه نقاشی/ مصطفی چوب تراش/ اعتماد
ـ سمفونی های زنانه/ مجسمه/ بهناز محمد هادی/ اعتماد
ـ بادی ایمیج/ نمایشگاه نقاشی/ اساره عکاشه/ اعتماد
ـ جهان زیرین و اثرات ناشیه/ نمایشگاه چیدمان/ می می امینی و مملی شفاهی/ دستان
ـ ماضی مقطع/ نمایشگاه چاپ دستی و ویدئو/ آلما سینایی/ دستان
ـ ۱۱ / چیدمان/ می می امینی/ دستان ۲+
ـ بیگ شیو/ نمایشگاه نقاشی/ فرخ مهدوی/ زیرزمین دستان
ـ آیین قربانی یا چگونه یاد گرفتم از نگرانی دست بردارم و به خون عشق بورزم!/ نمایشگاه عکاسی/ ژوبین میراسکندری/ زیرزمین دستان
ـ سوءزن، ذن، ظن های دراماتیک (Ceramic Breast)/ سودابه کردی/ نمایشگاه نقاشی و کولاژ/ ابد
ـ فرش قرمز/ نمایشگاه نقاشی/ نوید نامی/ آبی
ـ عشاق در مزارع ذرت/ مجسمه/ حمزه فرهادی/ هما
ـ دو نقطه دی/ تصویر سازی/ ایده پارسی (اشاره به شکلک خنده در فضاهای مجازی)
ـ از لابلای اسطوره/ نمایشگاه نقاشی/ علی ندایی/ آتبین
ـ حموم/ چاپ دستی/ آتبین
ـ آویزش/ نمایشگاه نقاشی/ سمیرا دریا/ ویستا
ـ سیب زمینی ها/ نمایشگاه نقاشی ها/ محمود باجلان/ ویستا (استفاده از علامت جمع انسانی برای گیاه)
ـ توری مرغی/ فرح ابوالقاسم/ آریا
ـ ۹۱ سالگی پدرم/ نمایشگاه عکس/ فرشاد عسگری کیا/ دنا
ـ جیغ بنفش مونش به ایسم های پلاک ۴ / مولتی مدیا/ دنا
ـ به تیک ثانیه معتادم/ نمایشگاه گروهی عکس/ دنا
ـ سندروم آکواریومی/ نمایشگاه عکس/ زهرا خرمی/ دنا
ـ زوسادیسم/ نمایشگاه گروهی نقاشی/ دنا
ـ مسخوارگی/ نمایشگاه نقاشی/ ستاره بهبهانی/ دنا
ـ ت / نمایشگاه نقاشی/ امیرارسلان شریفی/ محسن
ـ تکرار جملات سخت/ نمایشگاه نقاشی/ مهسا کریمی/ مهروا
ـ هراس سپید/ نمایشگاه نقاشی/ محمد صابری/ سایه
ـ شاهزاده خروس/ نمایشگاه نقاشی/ کیمیا رضایی/ سایه
ـ اسید آمینه ها/ نمایشگاه نقاشی/ وحید چمانی/ اثر
ـ اسر (بدون سر، بی پایان)/ نمایشگاه نقاشی/ علیرضا آدم بکان/ اثر (شاید نگاهی به تلفظ نام نگارخانه کرده باشد.)
ـ پدرسگ ها!/ نمایشگاه کاریکاتور/ بزرگمهر حسین پور/ سیلک روود (این عنوان هم زمان با برپایی نمایشگاه موجب اعتراضاتی در رسانه ها شد.)
ـ امروز نیمی از خودت باش/ نمایشگاه تصویرسازی/ نکیسا دانایی/ سبحان
ـ سوگواره آرزوهای زنانه/ نمایشگاه عکس/ فرشته شادی/ سیحون
ـ خطور/ نمایشگاه نقاشی خط/ وحید عزت پناه/ سیحون ۲ (جمع جعلی واژه خط)
ـ رویای من و فتحعلی میرزا/ نمایشگاه نقاشی/ سعید خضایی/ سیحون
ـ بود نابود/ نمایشگاه مجسمه/ زیبا پشنگ/سیحون
ـ حوا در همین چند قدمی است/ نمایشگاه عکس/ پونه فرح وند/ شلمان
ـ ا...، عکاشی/ نمایشگاه عکاسی/ بهروز بقائی/ شلمان (عکاشی واژه ترکیبی از عکاسی و نقاشی است که اوایل به طنز به کار رفته و کم کم معنای جدی تری پیدا کرد.)
ـ دوران حیرانی/ نمایشگاه نقاشی/ پردیس شفیعیون/ والی
ـ طرح جامع/ ترکیبی/ غزاله آورزمانی/ آب انبار
ـ I am Akbari/ نمایشگاه نقاشی/ احمدرضا اکبری/ آرته
ـ نقش ها و تصویرهای شکسته/ نمایشگاه نقاشی و سرامیک/ مهرین مختاری/ الهه
ـ دیالکتیک و اعماق درون/ نمایشگاه نقاشی/ وحید حشمتی/ الهه
ـ خودنگاره های احمد عالی با G11/ نمایشگاه عکس و نقاشی/ احمد عالی/ امکان (G11 مدل معروفی از دوربین های عکاسی کانن است.)
ـ و نمونه های متعددی که از حوصله این مختصر خارج است و شاید در فرصتی مناسب و در مجموعه ای مفصل از زوایای مختلف مورد بررسی قرار بگیرد.


سعید فلاح فر

 
واژه های کلیدی:  سعید فلاح فر؛ سال ؛
تاریخ نشر: 1395/12/28